Akuaponik sistemin gerçek karbon tasarrufunu LCA avoided-burden modeliyle hesaplayın. Gübre, N₂O, su ve enerji kırılımı; tilapya/alabalık, marul/roka senaryoları ve co-product dağılımı dahil.
Akuaponik sistem, balık yetiştiriciliği ile topraksız bitki üretimini tek su döngüsünde birleştirir; balık atığındaki amonyak nitrifikasyonla nitrata dönüşüp doğrudan bitki besini olur. Hidroponikte ise besin çözeltisi sentetik gübrelerle hazırlanır, balık üretimi yoktur. Akuaponik, sentetik gübre ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırır ama biyolojik denge (balık/bitki oranı) yönetimi gerektirir.
Evet, ancak miktar sabit değildir. Calcemis modelinde tasarruf, referans sistemin (geleneksel toprak tarımı + açık havuz balık) emisyonundan akuaponik sistemin emisyonu çıkarılarak hesaplanır. 100 m² marul senaryosunda net tasarruf pozitif çıkar; ancak yüksek enerji tüketimi veya düşük verimli senaryolarda tasarruf azalabilir hatta negatife dönebilir.
Mutlak ayak izi, akuaponik sistemin kendi başına ürettiği toplam emisyondur (Kapsam 1-2 raporlaması için). Tasarruf ise bu emisyonun, aynı ürünün geleneksel yöntemle üretilmesi hâlinde oluşacak emisyonla farkıdır (avoided burden). İkisi ayrı katmanlardır; birini diğeri yerine kullanmak yanlış sonuç doğurur.
Yem içindeki azotun yaklaşık %6'sı balık tarafından emilmeyip suya karışır; bunun bir kısmı nitrifikasyon/denitrifikasyon sürecinde N₂O gazına dönüşür. Formül: kayıp azot × emisyon faktörü (standart 0,019, optimize 0,0095 kg N₂O-N/kg) × 44/28 × GWP₁₀₀ (273). Homojen havalandırma veya PLA filtre bu emisyonu %43–75 oranında azaltabilir.
Alabalığın FCR'si (1,15) tilapyadan (1,44) daha düşüktür ve referans su tüketimi de daha azdır (30 vs 45 m³/kg), bu da alabalık senaryosunun tasarruf potansiyelini biraz artırabilir. Ancak alabalık soğuk su gerektirdiğinden enerji profili farklılaşabilir; tür seçimi iklim ve altyapıya göre yapılmalıdır.
Yunanistan pilot tesis verisine göre şebeke elektriğiyle çalışan baz senaryoda bebek marul 21,18 kg CO₂e/kg, roka 40,59 kg CO₂e/kg'dır — roka daha yüksek çıkar çünkü birim alan verimi daha düşüktür. Balık biyokütlesi büyütüldüğünde her ikisi de dramatik biçimde düşer (9,45 ve 12,50 kg CO₂e/kg).
Akuaponik sistem tek emisyon üretir ama iki ürün (bitki + balık) çıkarır. Kapsam 3 raporlaması için bu emisyonun ürünler arasında paylaştırılması gerekir. Calcemis kütlesel (kg oranı) ve ekonomik (TL değeri oranı) olmak üzere iki yöntem sunar; balık ve bitkinin ekonomik değeri çok farklıysa ekonomik yöntem daha adil sonuç verir.
Dekuple sistemlerde balık suyu bitkiye verilirken eksik kalan mikro elementler (Ca, K, Fe) için ek takviye yapılır; bu takviyenin üretim emisyonu birim bitki başına küçük bir ek yük olarak hesaba eklenir. Buna karşılık dekuple sistemler her iki tarafı ayrı optimize ederek verim ve su kalitesini artırabilir.
Akuaponik su tüketimi, geleneksel sistemin yaklaşık %10'una karşılık gelen dairesel bir seviyededir; bu da 100 m² marul senaryosunda ~%90 su tasarrufu anlamına gelir. Oran, sistemin sızdırmazlığına, buharlaşma kontrolüne ve blöf sıklığına bağlı olarak değişebilir.
Hayır. Bitki dokusundaki karbon tutulumu (kuru madde × karbon oranı × 44/12) ayrı bir bilgi göstergesi olarak sunulur; toplam net tasarruftan otomatik düşülmez çünkü hasat sonrası bu karbonun büyük kısmı kısa sürede tekrar karbon döngüsüne girer.
Yunanistan pilot tesis verisine göre GES entegrasyonu Küresel Isınma Potansiyelini yaklaşık %50, ötrofikasyon etkisini ise %86 azaltabilir. Calcemis aracında GES seçildiğinde elektrik emisyon faktörü sıfır kabul edilir.
Meyveli türler (domates, biber) daha yüksek elektrik yoğunluğu gerektirir ve birim alan verimi (kg/m²/yıl) yapraklı türlere göre daha düşüktür; bu iki etken bir araya gelince karbon yoğunluğu (kg CO₂e/m²-yıl) marula göre yaklaşık iki kat artabilir.
Araç ön fizibilite içindir; tüm sonuçlara ±%25 belirsizlik bandı uygulanır ve her girdi için veri kalitesi etiketi (ölçülmüş, tedarikçi, literatür, belirtilmemiş) gösterilir. Bankable yatırım kararı için saha ölçümü, su kalitesi analizi ve mühendislik raporu gereklidir.