Karbon hesaplamalarında kullandığımız tüm emisyon faktörleri — kaynak, metodoloji ve geçmiş yıl verileriyle. Her faktör için CSV ve JSON formatında indirebilirsiniz.
Emisyon faktörleri, belirli bir aktivite veya enerji tüketimi başına atmosfere salınan sera gazı (CO₂e) miktarını belirten bilimsel katsayılardır. Örneğin, tüketilen her bir kilowatt-saat (kWh) elektrik veya yakılan her litre benzin için belirli bir karbon salımı gerçekleşir. Karbon ayak izi hesaplamalarının doğruluğu, kullanılan emisyon faktörlerinin güncelliğine ve doğruluğuna doğrudan bağlıdır. Calcemis, Türkiye ve küresel ölçekte kabul görmüş en güncel emisyon faktörlerini tek bir çatı altında toplar.
Calcemis Karbon Atlası'nda yer alan tüm emisyon faktörleri, ulusal ve uluslararası resmi kurumların yayınladığı en güncel raporlardan derlenmiştir. Türkiye elektrik şebekesi emisyon faktörleri için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB) ile Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi (EVÇED) verileri esas alınmıştır. Yakıt, ulaşım ve gıda emisyon faktörleri için ise Birleşik Krallık Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığı (DEFRA), Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) standartları kullanılmıştır. Tüm veriler tank-to-wheel (depodan tekere) veya cradle-to-gate (beşikten kapıya) kapsamlarına uygun olarak sınıflandırılmıştır.
Bu veri kataloğunda sunulan tüm emisyon faktörü veri setleri, Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansı kapsamında açık veri olarak yayınlanmaktadır. Bu sayede, araştırmacılar, akademisyenler, yazılım geliştiriciler ve kurumsal sürdürülebilirlik yöneticileri bu verileri "Calcemis.com" adresini kaynak göstererek serbestçe kopyalayabilir, dağıtabilir, kendi yazılım ve raporlarında kullanabilirler. Her veri sayfasında ilgili veri setinin CSV ve JSON indirme bağlantıları yer almaktadır.
Geliştiriciler için örnek JSON veri çekme kodu (Fetch API):
fetch('https://calcemis.com/datasets/turkiye-elektrik-emisyon-faktoru.json')
.then(res => res.json())
.then(data => console.log(data.factorValue));Emisyon faktörleri, elektrik şebekelerinin enerji üretim kompozisyonunun (yenilenebilir enerji payı, kömür/gaz kullanımı) değişmesine bağlı olarak genellikle yılda bir kez resmi kurumlar tarafından güncellenir. Calcemis, her yıl yayınlanan en yeni envanterleri takip ederek veri tabanını build-time otomasyonları ile güncel tutmaktadır.
Sera Gazı Protokolü (GHG Protocol) standartlarına göre; Scope 1 (Kapsam 1) doğrudan yakıt tüketimi gibi şirketin kontrolündeki emisyonları, Scope 2 (Kapsam 2) satın alınan elektrik ve ısıtma kaynaklı dolaylı emisyonları, Scope 3 (Kapsam 3) ise tedarik zinciri, iş seyahatleri ve çalışanların ulaşımı gibi diğer tüm dolaylı emisyonları kapsar. Kataloğumuzdaki faktörler bu kapsamlara göre etiketlenmiştir.
Kataloğumuzda yer alan emisyon faktörleri, aksi belirtilmedikçe IPCC Beşinci Değerlendirme Raporu (AR5) veya Altıncı Değerlendirme Raporu (AR6) tarafından yayınlanan GWP-100 (100 yıllık Küresel Isınma Potansiyeli) katsayılarını temel almaktadır. Bu katsayılar, CO₂ dışındaki sera gazlarının (metan, azot oksit vb.) karbondioksit eşdeğeri (CO₂e) olarak ifade edilmesini sağlar.
Türkiye'nin elektrik şebekesindeki emisyon katsayısı, o yıl barajlardan elde edilen hidroelektrik enerjisi miktarına, rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin payına ve doğalgaz/kömür santrallerinin çalışma oranına göre belirlenir. Kurak geçen yıllarda hidroelektrik payı düştüğü için doğalgaz kullanımı artabilir ve emisyon faktörü yükselebilir; bol yağışlı yıllarda ise katsayı düşüş gösterir. Bu yüzden geçmiş yıl verilerinin takibi önemlidir.