Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesaplama | Kapsam 1-2-3

Kurumsal karbon ayak izi nasıl hesaplanır? Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarını, GHG Protocol yaklaşımını, gerekli verileri ve altı adımlık envanter sürecini inceleyin.

Rehber içeriği

Kurumsal Karbon Ayak İzi Nedir?

Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 Nedir?

Kapsam 3 Nedir? Neden Envanterin En Zor Bölümüdür?

Kurumsal Karbon Ayak İzi Nasıl Hesaplanır?

Karbon Envanteri ile ESG Envanteri Aynı Şey midir?

Şirketler Karbon Ayak İzi Hesaplarken En Çok Nerede Hata Yapıyor?

İlk Karbon Envanterini Oluşturmak İçin Nereden Başlamalı?

İlgili hesaplama aracı

İlgili rehberler

Sık sorulan sorular

Kurumsal karbon ayak izi nedir?

Bir şirketin faaliyetlerinden kaynaklanan doğrudan ve dolaylı sera gazı emisyonlarının belirli bir dönem için hesaplanarak genellikle CO₂e cinsinden ifade edilmesidir. Yalnızca karbondioksiti değil, GHG Protocol Corporate Standard kapsamındaki diğer sera gazlarını da içerebilir.

Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 arasındaki fark nedir?

Kapsam 1 şirketin sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan kaynaklanan doğrudan emisyonları; Kapsam 2 satın alınan enerji kaynaklı dolaylı emisyonları; Kapsam 3 ise şirketin değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonları ifade eder. Ayrım coğrafi konumdan çok kontrol ve sahiplik ilişkisinedir.

Scope 3 kaç kategoriden oluşur?

GHG Protocol Corporate Value Chain Standard kapsamında Kapsam 3 emisyonları sekiz upstream ve yedi downstream olmak üzere toplam 15 kategori altında sınıflandırılır. Her şirketin 15 kategoriyi hesaplaması gerekmez; ilgili olmayanlar gerekçeli biçimde "ilgili değil" veya "uygulanamaz" olarak işaretlenmelidir.

Karbon ayak izi hesaplamak için hangi veriler gerekir?

Şirketin faaliyet yapısına bağlı olarak elektrik ve yakıt faturaları, araç tüketimleri, üretim verileri, soğutucu gaz kayıtları, lojistik bilgileri (ton-km), iş seyahatleri, çalışan ulaşımı, satın alma ve atık verileri kullanılabilir. Verinin dönemi, tesisi, birimi ve belgesi de kayda geçmelidir.

Karbon emisyonu nasıl hesaplanır?

En temel yaklaşımda aktivite verisi uygun bir emisyon faktörüyle eşleştirilir. Örneğin tüketilen yakıt miktarı veya elektrik tüketimi, ilgili emisyon faktörü kullanılarak sera gazı emisyonuna dönüştürülür. Faktörün kaynağı, yılı ve birimi sonuç kadar önemlidir.

Location-based ile market-based Kapsam 2 farkı nedir?

Location-based, tesisin bağlı olduğu şebekenin ortalama emisyon faktörünü kullanır. Market-based, I-REC veya YEK-G gibi sözleşmesel araçları yansıtır. GHG Protocol Scope 2 Guidance ikisini birlikte raporlamayı ister; kanıtsız market-based sıfırlama envanteri yanıltır.

Calcemis karbon hesaplama aracı kullanmak doğrulama veya sertifika anlamına gelir mi?

Hayır. Envanter aracı emisyon kaynaklarının belirlenmesine ve hesaplamaların gerçekleştirilmesine yardımcı olur. Bağımsız doğrulama, güvence veya belirli bir standarda uygunluk değerlendirmesi ayrıca ele alınması gereken süreçlerdir; ISO 14064 doğrulaması akredite üçüncü taraf ile yapılır.

TSRS 2 ile GHG Protocol aynı şey midir?

Değildir. TSRS 2 iklimle ilgili açıklama çerçevesidir; GHG Protocol ise emisyonların nasıl hesaplanacağına dair muhasebe standardıdır. TSRS 2 açıklamaları sağlıklı bir Kapsam 1–2–3 envanterine ihtiyaç duyar. Calcemis'teki TSRS rozeti ciro ve çalışan eşiklerine dayalı bir göstergedir, hukuki kapsam kararı değildir.

ISO 14064-1 ile GHG Protocol nasıl ilişkilidir?

İkisi rakip değil, paralel çerçevelerdir. GHG Protocol emisyonları Kapsam 1–2–3 ile; ISO 14064-1 Kategori 1–6 ile örgütler. Aynı faaliyet her iki etiketle de raporlanabilir. Calcemis satırları arka planda ISO kategorisine map eder.

Emisyon faktörünün yılı neden bu kadar önemli?

Şebeke ve yakıt faktörleri yıldan yıla değişir. 2022 faktörüyle hesaplanmış bir elektrik emisyonu, 2026 ETKB faktörüyle aynı kWh için farklı tCO₂e üretir. Yıllar arası karşılaştırma için faktör paketi ve versiyonu sabitlemek veya şeffaf biçimde güncellemek gerekir.

Küçük bir ofis Kapsam 3'ün tamamını hesaplamak zorunda mı?

Hayır. KOBİ ofisleri çoğu zaman Kapsam 1–2 ve birkaç öncelikli Kapsam 3 satırıyla (iş seyahati, commute, atık) başlar. Ofis karbon ayak izi hesaplayıcı bu tarama içindir. Üretim, ihracat veya yatırımcı raporu baskısı varsa Kurumsal ESG Envanteri doğru katmandır.

Faktör bulunamazsa ne yapılmalıdır?

Sessiz tahmin yapılmamalıdır. İlgili satır "faktör yok" olarak görünür bırakılmalı, toplamda sıfır katkı vermeli ve sonraki dönemde veri veya faktör temin planı yazılmalıdır. Aksi halde envanter yeniden üretilemez.