On-premise veri merkezinden AWS, GCP, Azure veya IBM bulutuna geçişin gerçek karbon etkisini PUE, host eşdeğeri, GHG Protocol ve ETKB faktörleriyle hesaplayın. Scope shifting tuzağını ve üç senaryolu ROI mantığını öğrenin.
Veri merkezi bulut ROI’si, on-premise altyapının yıllık enerji ve gömülü karbon yükünü hedef bulut senaryosuyla karşılaştırarak kaçınılan tCO₂e’yi (ve isteğe bağlı Env ROI’yi) ölçen karar çerçevesidir. Calcemis aracı baz, lift & shift ve optimize olmak üzere üç senaryoyu birlikte üretir.
Buluta geçiş emisyonu otomatik sıfırlamaz. Bulut sağlayıcıları genellikle daha düşük PUE ve daha yüksek sunucu kullanımı sunar; bu fiziksel verimliliği artırabilir. Elektrik yine bir şebekeden gelir ve müşteri envanterinde emisyon çoğu zaman Kapsam 3’e kayar. Sıfır emisyon iddiası, scope shifting ile fiziksel azaltımı karıştırmaktır.
Scope shifting, aynı fiziksel emisyonun müşteri raporunda farklı bir kapsama (örneğin Kapsam 2’den Kapsam 3’e) taşınmasıdır. Envanter satırı değişir; atmosfere giden CO₂e otomatik yok olmaz. GHG Protocol uyumlu raporlamada fiziksel toplam ile müşteri görünümü ayrı tutulmalıdır.
PUE (Power Usage Effectiveness), tesis toplam enerjisinin IT enerjisine oranıdır. Uptime Institute 2024 küresel ortalaması yaklaşık 1,56’dır; hyperscale bulutta 1,09–1,17 bandı yaygındır. Aynı IT yükünde daha düşük PUE, daha az soğutma ve yardımcı enerji demektir.
ETKB EVÇED faktörleri on-prem tüketim için pratik referanstır: dağıtım 0,469; iletim 0,436; brüt üretim 0,434 tCO₂e/MWh. Calcemis varsayılanı kurumsal kullanıcı için dağıtım (0,469) yönündedir. Bulut tarafında seçilen bölgenin lokasyon-bazlı şebeke yoğunluğu kullanılır.
Lift & Shift işi birebir taşır (F_perf = 1,0): aynı kapasite mantığı, bulut PUE ve kullanım avantajı. Optimize senaryo right-sizing, daha yüksek performans katsayısı ve tercihen karbon-aware bölge ile ek tasarruf arar. Aynı migration oranında bile iki senaryo farklı tCO₂e üretir.
Sağlayıcı müşteri aracı (AWS CCFT, Google Carbon Footprint, Azure Emissions Impact, IBM Calculator) varsa tercih edilmelidir. Calcemis’te raporlu tCO₂e girildiğinde taşınan işin toplamı bu değerle override edilir; bulut enerji MWh bilinmediği için N/A işaretlenir. Henüz migration yoksa tahmini host-eşdeğer modeli ön-analiz üretir.
Lokasyon-bazlı (LB) emisyon, bölgenin fiziksel şebeke karışımına bakar. Pazar-bazlı (MB), yenilenebilir enerji sözleşmeleri veya CFE yüzdesiyle düşebilir. “%100 yenilenebilir” beyanı MB katmanıdır; LB satırı fiziksel etkiyi göstermeye devam eder.
Sunucu üretimi cradle-to-gate aşamasında yüzlerce kilogram ila ~1 ton CO₂e üretebilir. SCI yaklaşımında bu yük varlık ömrüne (EL) bölünerek yıllık amortize edilir. Yalnızca elektrik tüketimine bakmak, karbon ayak izinin önemli bir kısmını göz ardı etmek demektir.
Finansal ROI zorunlu değildir. Elektrik fiyatı, bulut maliyeti veya migration maliyeti girilmezse Calcemis bunları belirtilmemiş bırakır; çevresel senaryolar yine hesaplanır. Migration TL girilirse Env ROI (kaçınılan tCO₂e / TL) de üretilir.
Calcemis Cloud ROI sonuçları ön fizibilite ve şeffaf karar desteğidir; resmi envanter veya üçüncü taraf doğrulama yerine geçmez. Ölçülmüş kWh ve sağlayıcı raporları girdikçe güven artar. CSRD, CDP veya Türkiye ETS beyanı için kurumsal muhasebe çerçevesi ve danışmanlık gerekir.